Szukaj w serwisie
    
   Najważniejsze narzędzia
Produkty wymagaj±ce CE
- akty prawne, informacje
Wyszukiwarka norm zharmonizowanych
Aktualno¶ci CE
Prenumerata aktualno¶ci
    
   CE - przewodnik
Oznakowanie CE: podstawy prawne, ważne terminy
Oznakowanie CE: paszport na rynki Unii Europejskiej
Jakie wyroby musz± mieć oznakowanie CE
Krok po kroku do oznakowania CE
    
   Eksperci serwisu
Archiwum pytań i odpowiedzi
Masz pytania - zwróć się o pomoc do Zespołu Ekspertów
    
   Przewodniki
Maszyny
Emisja hałasu
Sprzęt niskonapięciowy
Urz±dzenia ci¶nieniowe
¦rodki ochrony indywidualnej
    
   Zamówienia publiczne
Aktualno¶ci
Komentarze
Kwartalnik
 
Forum
    

  Aktualno¶ci CE
 
Kiedy, w jakiej wysoko¶ci i formie można ż±dać wadium
Zabezpieczenie interesu zamawiaj±cego
 
Wadium jest gwarancj± wypełnienia zobowi±zań wynikaj±cych z tre¶ci złożonej oferty i zabezpiecza przed uchylaniem się wykonawcy od zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego. Jeżeli wadium jest warunkiem udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, wykonawca, który nie wniósł wadium, w tym również na przedłużony okres zwi±zania ofert±, podlega wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 4 Pzp.


Wadium w rozumieniu ustawy z 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. nr 19, poz. 177 z póĽn. zm.), dalej Pzp: to forma zabezpieczenia interesu prawnego zamawiaj±cego, w zwi±zku z zawarciem umowy w sprawie udzielenia zamówienia publicznego z wykonawc±, którego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza. Zamawiaj±cy ż±da od wykonawców wniesienia wadium, jeżeli warto¶ć zamówienia przekracza wyrażon± w złotych równowarto¶ć kwoty 60 000 euro (art. 45 ust. 1 Pzp). Jeżeli warto¶ć zamówienia nie przekracza wyrażonej w złotych równowarto¶ci kwoty 60 000 euro, zamawiaj±cy fakultatywnie może ż±dać od wykonawców wniesienia wadium (art. 45 ust. 2 Pzp).
 

Zamawiaj±cy nie ma obowi±zku zamieszczania w ogłoszeniu o zamówieniu oraz specyfikacji istotnych warunków zamówienia, informacji o warto¶ci zamówienia, na podstawie której okre¶lił kwotę wadium, oraz informacji, jaki procent warto¶ci zamówienia stanowi ta kwota. W ogłoszeniu o zamówieniu oraz specyfikacji zamawiaj±cy powinien natomiast podać kwotę wadium, a jeżeli dopuszcza składanie ofert czę¶ciowych - kwotę wadium dla każdej czę¶ci zamówienia.
 
Wykonawca jest obowi±zany wnie¶ć wadium w przetargu nieograniczonym, przetargu ograniczonym i negocjacjach z ogłoszeniem tylko wtedy, gdy warto¶ć zamówienia przekracza wyrażon± w złotych równowarto¶ć 60 000 euro. W trybach negocjacji bez ogłoszenia i aukcji elektronicznej wadium jest fakultatywne bez względu na warto¶ć zamówienia, natomiast w trybach zamówienia z wolnej ręki i zapytania o cenę wadium nie obowi±zuje.

Jeżeli w postępowaniu prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego, przetargu ograniczonego i negocjacji z ogłoszeniem warto¶ć zamówienia przekracza wyrażon± w złotych równowarto¶ć 60 000 euro, dla każdej dopuszczalnej przez Pzp formy wadium zamawiaj±cy w specyfikacji istotnych warunków zamówienia okre¶la wymagania dotycz±ce wadium, a w ogłoszeniu o zamówieniu informację na temat wadium. Pzp nie wyja¶nia, co należy rozumieć przez „wymagania dotycz±ce wadium” i „informację na temat wadium”. W negocjacjach bez ogłoszenia i aukcji elektronicznej zamawiaj±cy okre¶la wymagania dotycz±ce wadium w specyfikacji istotnych warunków zamówienia jedynie w postępowaniach, w których ż±da wniesienia wadium.
 


W postępowaniach, których warto¶ć nie przekracza wyrażonej w złotych równowarto¶ci kwoty 60 000 euro, prowadzonych w trybie przetargu nieograniczonego, przetargu ograniczonego, negocjacji z ogłoszeniem, specyfikacja istotnych warunków zamówienia może nie zawierać wymagań dotycz±cych wadium.
 

Zamawiaj±cy może nie stosować przepisów Pzp dotycz±cych wadium w postępowaniach o udzielenie zamówienia, których przedmiotem s± usługi: w zakresie ochrony, z wyj±tkiem zwi±zanych z konwojowaniem pieniędzy i kosztowno¶ci, socjalne, hotelarskie, restauracyjne, transportu kolejowego, transportu morskiego i żeglugi ¶ródl±dowej, prawnicze, w zakresie doradztwa personalnego, w zakresie szkolenia, zdrowotne, w zakresie kultury, w zakresie sportu i rekreacji oraz detektywistyczne. W przypadku udzielania zamówienia sektorowego zamawiaj±cy może natomiast odst±pić od obowi±zku ż±dania wadium.
 


Wymagania dotycz±ce wadium obejmuj±:
1) termin wniesienia wadium,
2) kwotę wadium,
3) formę wnoszonego wadium,
4) informacje o sposobie wnoszenia wadium w pieni±dzu,
5) informacje o sposobie wnoszenia wadium w pozostałych formach okre¶lonych w art. 45 ust. 6 Pzp,
6) zasady przechowywania wadium przez zamawiaj±cego,
7) zasady zwrotu wadium,
8) zasady utraty wadium.
 
Wadium nie przes±dza o wła¶ciwo¶ci wykonawcy, a w szczególno¶ci jego wiarygodno¶ci ekonomicznej, technicznej lub finansowej, lecz jedynie zabezpiecza konkretn± ofertę, dlatego też nie ma znaczenia, kto faktycznie wnosi wadium (niekoniecznie musi to być wykonawca). Jeżeli wadium wnosi wykonawca, należy ono do wykonawcy, chyba że zachodz± okoliczno¶ci stanowi±ce podstawę do zatrzymania wadium przez zamawiaj±cego.

Przepis art. 45 ust. 6 pkt 2 – 5 Pzp okre¶la formy wadium inne niż forma pieniężna, jednak niezależnie od tego wadium zawsze wyrażane jest w pieni±dzu.
 
Wniesienie wadium i jego ważno¶ć

Wadium wnosi się przed upływem terminu składania ofert, natomiast w przypadku udzielania zamówienia w trybie aukcji elektronicznej zamawiaj±cy może ż±dać od wykonawców wniesienia wadium w terminie przez niego okre¶lonym, nie póĽniej jednak niż przed upływem terminu otwarcia aukcji elektronicznej. Przepisy dotycz±ce wadium (art. 45 i 46 Pzp) w przypadku aukcji elektronicznej stosuje się odpowiednio. Wniesienie wadium przed upływem terminu składania ofert oznacza, że przed terminem składania ofert oznaczona kwota powinna znaleĽć się na rachunku bankowym wskazanym przez zamawiaj±cego lub powinno nast±pić ustanowienie zabezpieczenia (wadium) w drodze okre¶lonej czynno¶ci prawnej (np. gwarancja ubezpieczeniowa).
 
W uzasadnionych przypadkach na co najmniej 7 dni przed upływem terminu zwi±zania ofert± zamawiaj±cy może tylko raz zwrócić się do wykonawców o wyrażenie zgody na przedłużenie tego terminu o oznaczony okres, nie dłuższy jednak niż 30 dni.

Zgoda wykonawcy na przedłużenie okresu zwi±zania ofert± jest dopuszczalna tylko z jednoczesnym przedłużeniem okresu ważno¶ci wadium albo, jeżeli nie jest to możliwe, z wniesieniem nowego wadium na przedłużony okres zwi±zania ofert± (art. 85 ust. 2, 3 i 4 Pzp). Odmowa wyrażenia zgody przez wykonawcę nie powoduje utraty wadium, jednak wykonawca taki podlega wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 4 Pzp i przysługuje mu zwrot wadium. W takim przypadku zamawiaj±cy może być zmuszony do unieważnienia postępowania z braku wystarczaj±cej liczby ofert.
 


Przedłużenie ważno¶ci wadium lub wniesienie nowego wadium na wydłużony okres występuje także w sytuacji, gdy wniesienie protestu po upływie terminu składania ofert powoduje zawieszenie biegu terminu zwi±zania ofert± do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia protestu. W takim przypadku o zawieszeniu biegu terminu zwi±zania ofert± zamawiaj±cy informuje niezwłocznie wykonawców, którzy złożyli oferty, wzywaj±c ich, pod rygorem wykluczenia z postępowania, do przedłużenia ważno¶ci wadium lub wniesienia nowego wadium na wydłużony okres.
 


Upływ terminu ważno¶ci wadium może wyst±pić w przypadku wszczęcia przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych kontroli udzielanych zamówień publicznych przed zawarciem umowy (kontrola uprzednia) i zawieszenia biegu terminu zwi±zania ofert± do czasu jej zakończenia. W takim przypadku wykonawca nie podlega jednak wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 4 Pzp (wykluczenie z postępowania w przypadku niewniesienia wadium, w tym na przedłużony okres zwi±zania ofert±, lub niewyrażenia zgody na przedłużenie okresu zwi±zania ofert±).
 
Wysoko¶ć i formy

Zamawiaj±cy okre¶la kwotę wadium w granicach od 0,5% do 3% warto¶ci zamówienia, a jeżeli dopuszcza składanie ofert czę¶ciowych, okre¶la kwotę wadium dla każdej czę¶ci zamówienia. Kwota wadium okre¶lona dla każdej czę¶ci zamówienia musi mie¶cić się w granicach od 0,5% do 3% warto¶ci każdej czę¶ci zamówienia, dla której zamawiaj±cy okre¶lił kwotę wadium.
 


Wadium może być wnoszone w jednej lub kilku następuj±cych formach:
1) pieni±dzu,
2) poręczeniach bankowych,
3) gwarancjach bankowych,
4) gwarancjach ubezpieczeniowych,
5) poręczeniach udzielanych przez podmioty, o których mowa w art. 6b ust. 5 pkt 2 ustawy z 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczo¶ci (Dz. U. nr 109, poz. 1158 z póĽn. zm.).
 


Wniesienie wadium w formach okre¶lonych w art. 45 ust. 6 pkt 2 – 5 Pzp, tj. innych niż w pieni±dzu, powinno umożliwić realizację gwarantowanych w Pzp uprawnień zamawiaj±cego tak samo jak wniesienie wadium w pieni±dzu, np. gwarancja ubezpieczeniowa powinna być dokumentem reprezentuj±cym bezwarunkow± gwarancję, płatn± na pierwsze ż±danie zamawiaj±cego (zakład ubezpieczeń nieodwołalnie i bezwarunkowo powinien gwarantować na rzecz zamawiaj±cego zapłatę kwoty gwarancji do okre¶lonej wysoko¶ci sumy gwarancyjnej).
 
O formie wadium decyduje wykonawca, który ma prawo wybrać najbardziej dla siebie korzystn± formę wniesienia wadium, a zamawiaj±cy jest obowi±zany zaakceptować taki wybór. Wykonawca może wnie¶ć wadium w jednej lub kilku formach, jednak ł±czna wysoko¶ć wadium nie może być mniejsza niż kwota wadium okre¶lona przez zamawiaj±cego. Zamawiaj±cy nie może natomiast ż±dać wniesienia wadium tylko w jednej formie (np. w pieni±dzu), a postanowienia specyfikacji istotnych warunków zamówienia ograniczaj±ce prawo wykonawców do wyboru formy wadium s± niedopuszczalne i mog± być podstaw± do wniesienia protestu.

Form wadium okre¶lonych w art. 45 ust. 6 Pzp nie mog± zast±pić ich substytuty, np. o¶wiadczenia wykonawców, że maj± odpowiedni± ilo¶ć ¶rodków pieniężnych, czy też o¶wiadczenia o posiadaniu przez wykonawców gwarancji bankowych lub ubezpieczeniowych. Wykonawca do oferty powinien zatem doł±czyć oryginał gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej lub powiadomienie o złożeniu oryginału takiej gwarancji w miejscu wskazanym przez zamawiaj±cego. W przeciwnym razie zamawiaj±cy ma prawo poczytywać, że wykonawca nie dopełnił warunków prawidłowego wniesienia wadium.
 

Do czasu składania ofert, a także po złożeniu oferty oraz po otwarciu ofert, wykonawcy mog± zmienić formę wniesionego wadium. W takim przypadku jedynym warunkiem jest to, aby oferta nie pozostawała chociażby przez chwilę niezabezpieczona przez wadium, dlatego też wykonawca zmieniaj±c formę wadium, powinien najpierw wnie¶ć wadium w innej formie, a następnie odzyskać wadium wniesione w dotychczasowej formie (wycofanie wadium wniesionego w pierwotnej formie może nast±pić tylko po wniesieniu wadium w innej formie).
 
Wniesienie wadium w formie innej niż formy okre¶lone w art. 45 ust. 6 Pzp należy utożsamić z niespełnieniem wymogu wniesienia wadium, co skutkuje wykluczeniem wykonawcy z postępowania na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 4 Pzp.
 
Wadium w pieni±dzach

Wadium wnoszone w pieni±dzu wykonawca wpłaca przelewem na rachunek bankowy wskazany przez zamawiaj±cego, dlatego też zamawiaj±cy powinien w specyfikacji istotnych warunków zamówienia wskazać numer rachunku bankowego, na którym będzie przechowywać wadium. Pzp nie przewiduje, aby rachunek bankowy, na którym zamawiaj±cy będzie przechowywać wadium, był oprocentowany. Obowi±zku przechowywania wadium przez zamawiaj±cego na oprocentowanym rachunku bankowym nie można wywodzić z art. 46 ust. 4 i 5 Pzp, gdyż przepisy te okre¶laj± jedynie postępowanie zamawiaj±cego w przypadku zwrotu lub zatrzymania wadium, które było przechowywane na oprocentowanym rachunku bankowym.
 


W przypadku wadium wnoszonego w pieni±dzu najpóĽniej w terminie składania ofert powinno nast±pić uznanie wskazanego przez zamawiaj±cego rachunku bankowego o kwotę wadium. Uznanie rachunku bankowego zamawiaj±cego powoduje, że zamawiaj±cy jest w posiadaniu ¶rodków pieniężnych wniesionych przez wykonawcę, a złożona oferta jest zabezpieczona wadium. Jeżeli po upływie tego terminu nast±pi tylko obci±żenie rachunku bankowego wykonawcy o kwotę wadium, a bank nie zd±ży z przelewem ¶rodków na rachunek bankowy zamawiaj±cego, uznać należy, że wadium nie zostało wniesione w terminie.
 


W zwi±zku z tym, że wadium wnosi się przed terminem składania ofert, nie jest błędem zamieszczenie w specyfikacji informacji, że w przypadku wnoszenia wadium w pieni±dzu termin wniesienia wadium jest zachowany tylko wtedy, gdy uznanie rachunku bankowego zamawiaj±cego nast±pi przed upływem terminu składania ofert. Zamawiaj±cy może jednak ż±dać od wykonawców tylko zał±czenia do oferty dokumentu potwierdzaj±cego wniesienie wadium w pieni±dzu w postaci kopii dokonanego przelewu.

W przypadku wniesienia wadium w pieni±dzu wykonawca może wyrazić zgodę na zaliczenie kwoty wadium na poczet zabezpieczenia.
 
Zwrot wadium

Obowi±zek niezwłocznego zwrotu wadium przez zamawiaj±cego, bez żadnego działania ze strony wykonawców, występuje, jeżeli: 1) upłyn±ł termin zwi±zania ofert± (art. 46 ust. 1 pkt 1 Pzp), 2) zawarto umowę w sprawie zamówienia publicznego i wniesiono zabezpieczenie należytego wykonania tej umowy (art. 46 ust. 1 pkt 2 Pzp), 3) zamawiaj±cy unieważnił postępowanie o udzielenie zamówienia, a protesty zostały ostatecznie rozstrzygnięte lub upłyn±ł termin do ich wnoszenia (art. 46 ust. 1 pkt 3 Pzp).
 


Obowi±zek niezwłocznego zwrotu wadium oznacza, że najpóĽniej następnego dnia po ustaniu przyczyny przetrzymywania wadium zamawiaj±cy musi zwrócić wadium wykonawcy.
 

Wykonawca jest zwi±zany ofert± do upływu terminu okre¶lonego w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, jednak nie dłużej niż: 1) 30 dni – jeżeli warto¶ć zamówienia nie przekracza wyrażonej w złotych równowarto¶ci kwoty 60 000 euro,
2) 90 dni – jeżeli warto¶ć zamówienia dla robót budowlanych przekracza wyrażon± w złotych równowarto¶ć kwoty 10 000 000 euro, a dla dostaw lub usług 5 000 000 euro,
3) 60 dni – jeżeli warto¶ć zamówienia jest inna niż okre¶lona w pkt 1 i 2.
 


Art. 46 ust. 1 pkt 2 Pzp przewiduje zwrot wadium w przypadku ł±cznego zaistnienia okoliczno¶ci zwrotu wadium przewidzianych w tym przepisie, tj. zawarcia umowy i wniesienia należytego zabezpieczenia wykonania tej umowy, jeżeli zabezpieczenie takie było wymagane.
Przesłanki unieważnienia postępowania okre¶la art. 93 ust. 1 Pzp.
 
W przypadku unieważnienia postępowania zwrot wadium następuje dopiero po ostatecznym rozstrzygnięciu protestów lub upłynięciu terminu do ich wnoszenia. Po podjęciu decyzji o unieważnieniu postępowania zamawiaj±cy musi najpierw zawiadomić równocze¶nie wszystkich wykonawców, którzy ubiegali się o udzielenie zamówienia, podaj±c uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 93 ust. 3 Pzp), a następnie musi upłyn±ć 7 dni przysługuj±cych na wniesienie protestu (art. 180 ust. 2 Pzp) i dopiero gdy w tym terminie nie wpłynie protest, zamawiaj±cy niezwłocznie zwraca wadium.

Jeżeli w terminie 7 dni przysługuj±cych na wniesienie protestu zostanie wniesiony protest na czynno¶ć unieważnienia postępowania, zamawiaj±cy zwraca niezwłocznie wadium, gdy protesty zostały ostatecznie rozstrzygnięte.
Protest jest ostatecznie rozstrzygnięty:
1) jeżeli nie wniesiono odwołania – z upływem terminu do wniesienia odwołania, 2) w przypadku wniesienia odwołania:
a) z dniem doręczenia postanowienia kończ±cego postępowanie odwoławcze albo wyroku zespołu arbitrów, albo
b) z dniem wydania wyroku lub postanowienia kończ±cego postępowanie w sprawie przez s±d okręgowy wła¶ciwy dla siedziby albo miejsca zamieszkania zamawiaj±cego, albo z upływem terminu do wniesienia skargi, jeżeli warto¶ć zamówienia dla robót budowlanych przekracza wyrażon± w złotych równowarto¶ć kwoty 10 000 000 euro, a dla dostaw lub usług – 5 000 000 euro.
 

Zamawiaj±cy zwraca niezwłocznie wadium na wniosek wykonawcy:
1) który wycofał ofertę przed upływem terminu składania ofert,
2) który został wykluczony z postępowania (przesłanki wykluczenia wykonawcy z postępowania okre¶la art. 24 ust. 1 i 2 Pzp), 3) którego oferta została odrzucona (przesłanki odrzucenia oferty okre¶la art. 89 ust. 1 Pzp).
 

W tych przypadkach wykonawca powinien złożyć na pi¶mie wniosek o zwrot wadium. Złożenie wniosku o zwrot wadium przez wykonawcę, którego oferta została odrzucona lub wykluczonego z postępowania, jest równoznaczne ze zrzeczeniem się przez wykonawcę prawa do wniesienia protestu. Prawa do wniesienia protestu pozbawia samo złożenie przez wykonawcę wniosku o zwrot wadium, a nie dopiero czynno¶ć zwrotu wadium przez zamawiaj±cego.
 


W przypadku wykonawcy, którego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza, wadium może zostać zaliczone na poczet zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Zaliczenie wadium wraz z odsetkami na poczet zabezpieczenia następuje automatycznie w przypadku wadium wniesionego w pieni±dzu, jeżeli wykonawca, którego ofertę wybrano jako najkorzystniejsz±, wyst±pi do zamawiaj±cego z takim wnioskiem (wykonawca, którego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza, musi wyrazić na to zgodę). Zamawiaj±cy nie może natomiast sam narzucać takiego rozwi±zania w specyfikacji istotnych warunków zamówienia.
 
Jeżeli zamawiaj±cy przechowuje wadium wniesione w pieni±dzu na oprocentowanym rachunku bankowym, zwraca wadium wraz z odsetkami wynikaj±cymi z umowy rachunku bankowego, na którym było ono przechowywane, pomniejszone o koszty prowadzenia rachunku bankowego oraz prowizji bankowej za przelew pieniędzy na rachunek bankowy wskazany przez wykonawcę (art. 46 ust. 4 Pzp).
 
Zatrzymanie wadium

Wadium nie jest jedn± z kodeksowych postaci naprawienia szkody, lecz jedynie szczególnym surogatem odszkodowania. Przepadek wadium wraz z odsetkami wniesionego w pieni±dzu przez wykonawcę, którego oferta została uznana za najkorzystniejsz±, jest sposobem zrekompensowania uszczerbku, powstałego w wyniku odmowy podpisania umowy w sprawie zamówienia publicznego na warunkach okre¶lonych w ofercie. Zamawiaj±cy, na rzecz którego wykonawca utracił wadium, nie może natomiast ro¶cić sobie pretensji, jeżeli powstały na skutek zachowania wykonawcy uszczerbek przewyższa kwotę wadium.
 

Zatrzymanie wadium oznacza przejęcie wadium przez zamawiaj±cego na swoj± rzecz.
Zamawiaj±cy zatrzymuje wadium wraz z odsetkami, jeżeli wykonawca, którego oferta została wybrana:
1) odmówił podpisania umowy w sprawie zamówienia publicznego na warunkach okre¶lonych w ofercie,
2) nie wniósł wymaganego zabezpieczenia należytego wykonania umowy,
3) zawarcie umowy w sprawie zamówienia publicznego stało się niemożliwe z przyczyn leż±cych po stronie wykonawcy (np. utrata przez wykonawcę uprawnień do wykonywania okre¶lonej działalno¶ci lub czynno¶ci niezbędnych do wykonania zamówienia).
 
Jeżeli wadium zostało wniesione w formie poręczeń bankowych, gwarancji bankowych, gwarancjach ubezpieczeniowych lub poręczeń udzielanych przez podmioty, o których mowa w art. 6b ust. 5 pkt 2 ustawy o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczo¶ci, zamawiaj±cy wzywa poręczyciela lub gwaranta do zapłaty kwoty wadium, pod rygorem skierowania sprawy na drogę s±dow±. W takim przypadku zamawiaj±cy wybiera ofertę najkorzystniejsz± spo¶ród pozostałych ofert, bez dokonywania ponownej oceny ofert, chyba że występuj± okoliczno¶ci do unieważnienia postępowania.

Utraty wadium nie powoduje natomiast odmowa wyrażenia zgody przez wykonawcę na przedłużenie terminu zwi±zania ofert±.
 
Józef Edmund Nowicki
 
Dalsze informacje...

2005-01-25 Instytut Zamówień Publicznych
Powrót


   Patronat




 
   Partnerzy serwisu
 
   Pomóż nam tworzyć
   serwis oznaczenie-ce.pl

oceń serwis i jego
   narzędzia
podpowiedz co należy
   zmienić, a co warto
   kontynuować

Wpisz swoje uwagi
i prze¶lij je do nas
Twój e-mail:
 
 
 
Promujemy:
www.na-mazurach.pl - czarter jachtów na Mazurach, mazurska prognoza pogody, Mazury - przewodnik, mapa Mazur
www.karta-rabatowa.pl - Żeglarska Karta Rabatowa: czarter jachtów na Mazurach, czarter jachtów morskich, rejsy morskie, szkolenia żeglarskie