Szukaj w serwisie
    
   Najwa┐niejsze narzŕdzia
Produkty wymagaj▒ce CE
- akty prawne, informacje
Wyszukiwarka norm zharmonizowanych
AktualnoÂci CE
Prenumerata aktualnoÂci
    
   CE - przewodnik
Oznakowanie CE: podstawy prawne, wa┐ne terminy
Oznakowanie CE: paszport na rynki Unii Europejskiej
Jakie wyroby musz▒ mieŠ oznakowanie CE
Krok po kroku do oznakowania CE
    
   Eksperci serwisu
Archiwum pyta˝ i odpowiedzi
Masz pytania - zwrˇŠ siŕ o pomoc do Zespo│u Ekspertˇw
    
   Przewodniki
Maszyny
Emisja ha│asu
Sprzŕt niskonapiŕciowy
Urz▒dzenia ciÂnieniowe
Žrodki ochrony indywidualnej
    
   Zamˇwienia publiczne
AktualnoÂci
Komentarze
Kwartalnik
 
Forum
    

  AktualnoÂci CE
 
Rekomendacje w zakresie przeciwdzia│ania zjawisku korupcji w Polsce przez wykorzystanie narzŕdzi elektronicznych w obszarze zamˇwie˝ publicznych
Dnia 13 pa╝dziernika 2005 r. w siedzibie Instytutu Spraw Publicznych odby│o siŕ seminarium eksperckie dotycz▒ce zastosowania narzŕdzi elektronicznych w obszarze zamˇwie˝ publicznych jako Ârodka przeciwdzia│ania korupcji. Celem seminarium by│o wypracowanie rekomendacji pozwalaj▒cych w przysz│oÂci na szerokie wykorzystanie narzŕdzi elektronicznych dla zwiŕkszania transparentnoÂci przetargˇw publicznych w Polsce oraz zmniejszenia zjawisk korupcyjnych.
 

Podczas seminarium omˇwiono m.in. aktualny stan prawny odnosz▒cy siŕ do aukcji elektronicznej, komunikacji drog▒ elektroniczn▒ oraz og│osze˝ o zamˇwieniach publicznych. Przeanalizowano propozycje rozwi▒za˝ w zakresie wykorzystania narzŕdzi elektronicznych przewidziane w projektowanej nowelizacji ustawy Prawo zamˇwie˝ publicznych m.in. dynamiczny system zakupˇw. Omawiano tak┐e praktykŕ stosowania narzŕdzi elektronicznych w obszarze zamˇwie˝ publicznych, w tym rˇwnie┐ w innych pa˝stwach, potencjale korzyÂci z tym zwi▒zane oraz obawy i zagro┐enia. Wypracowano propozycje w zakresie mo┐liwoÂci szerszego wykorzystania narzŕdzi elektronicznych w zamˇwieniach publicznych.
 

Poni┐ej przedstawiam opracowane przeze mnie na zlecenie Instytutu Spraw Publicznych rekomendacje w zakresie przeciwdzia│ania zjawisku korupcji w Polsce przez wykorzystanie narzŕdzi elektronicznych w obszarze zamˇwie˝ publicznych. Proszŕ o potraktowanie poni┐szych rekomendacji jako przyczynka do dyskusji. Ewentualne uwagi i propozycje proszŕ kierowaŠ na adres mail-owy nauka@izp.pl.
 
I. Materia│y bŕd▒ce podstaw▒ opracowania ekspertyzy

Niniejsza ekspertyza zosta│a opracowana na podstawie:

1. ustale˝ seminarium eksperckiego pt. „Zastosowanie narzŕdzi elektronicznych w obszarze zamˇwie˝ publicznych jako Ârodek przeciwdzia│ania zjawisku korupcji - stan obecny i propozycje na przysz│oŠ” z dnia 13 pa╝dziernika 2005 r., zorganizowanego przez Instytut Spraw Publicznych,

2. ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamˇwie˝ publicznych,

3. projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo zamˇwie˝ publicznych z dnia 10 czerwca
2005 r.,

4. obserwacji w│asnych autora w zakresie praktyki funkcjonowania systemu zamˇwie˝ publicznych.
 
II. Przedmiot ekspertyzy

Przedmiotem ekspertyzy jest opracowanie rekomendacji w zakresie przeciwdzia│ania zjawisku korupcji w Polsce w przez wykorzystanie narzŕdzi elektronicznych w obszarze zamˇwie˝ publicznych, a w szczegˇlnoÂci:

1. wskazanie w obowi▒zuj▒cej ustawie Prawo zamˇwie˝ publicznych narzŕdzi elektronicznych maj▒cych lub mog▒cych mieŠ zastosowanie w przeciwdzia│aniu zjawisku korupcji oraz sformu│owanie uwag oraz propozycji pozwalaj▒cych na efektywne ich wykorzystanie,

2. wskazanie w projektowanej ustawie zmieniaj▒cej ustawŕ Prawo zamˇwie˝ publicznych narzŕdzi elektronicznych mog▒cych mieŠ zastosowanie w przeciwdzia│aniu zjawisku korupcji oraz sformu│owanie uwag oraz propozycji pozwalaj▒cych na efektywne ich wykorzystanie,

3. wskazanie innych ni┐ okreÂlone w pkt 1 i 2 narzŕdzi elektronicznych mog▒cych mieŠ zastosowanie w przeciwdzia│aniu zjawisku korupcji.
 
Ze wzglŕdu na przedmiot niniejszej ekspertyzy poza zakresem rozwa┐a˝ pozostaj▒ te rozwi▒zania z obszaru zamˇwie˝ publicznych, ktˇre maj▒ lub mog▒ mieŠ zastosowanie w przeciwdzia│aniu zjawisku korupcji, lecz nie maj▒ charakteru narzŕdzi elektronicznych.
 
III. Rekomendacje

Uwzglŕdniaj▒c okolicznoÂci opisane w ww. dokumentach, bior▒c pod uwagŕ spostrze┐enia ekspertˇw wyra┐one na seminarium z dnia 13 pa╝dziernika 2005 r. oraz w│asne obserwacje praktyki funkcjonowania systemu zamˇwie˝ publicznych rekomendujŕ:

1. wprowadzenie rozwi▒za˝ pozwalaj▒cych na lepsze wykorzystanie aukcji elektronicznej (w projektowanej nowelizacji nazwanej licytacj▒) jako samodzielnego trybu udzielenia zamˇwienia publicznego, w szczegˇlnoÂci
a) podwy┐szenie progu wartoÂci zamˇwienia publicznego, do ktˇrego mo┐liwe by│oby udzielenie zamˇwienia publicznego w trybie aukcji elektronicznej,
b) objŕcie mo┐liwoÂci▒ udzielania zamˇwie˝ publicznych w trybie aukcji elektronicznej oprˇcz dostaw co najmniej prostych us│ug,
c) dopuszczenie mo┐liwoÂci dokonywania oceny ofert sk│adanych w toku aukcji elektronicznej w oparciu o inne ni┐ cena kryteria oceny ofert poddaj▒ce siŕ kwantyfikacji,

2. wprowadzenie obowi▒zku przekazywania do Urzŕdu Zamˇwie˝ Publicznych, za pomoc▒ internetowego formularza umieszczonego na stronie Urzŕdu, celem publikacji w elektronicznym Biuletynie Zamˇwie˝ Publicznych wszystkich og│osze˝ o zamˇwieniach publicznych, a docelowo informacji o zamiarze udzielenia zamˇwie˝, w tym niepublicznych, bez wzglŕdu na ich wartoŠ,

3. wprowadzenie mo┐liwoÂci uzyskiwania przez zainteresowanych wykonawcˇw informacji o zamˇwieniach – informacje takie generowa│by na podstawie otrzymywanych informacji od zamawiaj▒cych system informatyczny zarz▒dzany przez Urz▒d Zamˇwie˝ Publicznych,

4. wprowadzenie obowi▒zku zamieszczania przez zamawiaj▒cych w Internecie dokumentacji z postŕpowa˝ o udzielenie zamˇwienia publicznego – najpierw okreÂlonych dokumentˇw z postŕpowa˝ o du┐ej wartoÂci, docelowo wiŕkszoÂci,

5. utworzenie elektronicznej publicznej platformy przetargowej.
 
IV. Uzasadnienie

Dnia 2 marca 2004 r. wesz│a w ┐ycie ustawa Prawo zamˇwie˝ publicznych. W ustawie tej wyrˇ┐niŠ mo┐na narzŕdzia elektroniczne, maj▒ce lub mog▒ce mieŠ zastosowanie w przeciwdzia│aniu zjawisku korupcji. Nale┐▒ do nich:

1. aukcja elektroniczna,

2. komunikacja miŕdzy zamawiaj▒cymi a wykonawcami drog▒ elektroniczn▒, oraz

3. og│oszenia o zamˇwieniach publicznych.
 
Aukcja elektroniczna zosta│a uregulowana w art. 74-81 ustawy Prawo zamˇwie˝ publicznych. Obowi▒zuj▒ce w trakcie prac nad projektem ww. ustawy dyrektywy dotycz▒ce zamˇwie˝ publicznych nie zawiera│y tej instytucji, w przeciwie˝stwie do projektˇw nowych dyrektyw, ktˇrych ostateczny los nie by│ jeszcze znany. Mia│o to zasadniczy wp│yw na kszta│t jaki nada│ aukcji elektronicznej projektodawca.
 

W odrˇ┐nieniu od regulacji zawartych w tzw. nowych dyrektywach dotycz▒cych zamˇwie˝ publicznych (gdzie aukcja elektroniczna jest etapem postŕpowania), w Prawie zamˇwie˝ publicznych aukcja elektroniczna jest samoistnym trybem udzielenia zamˇwienia publicznego. Zgodnie z art. 74 ust. 2 Prawo zamˇwie˝ publicznych dopuszcza mo┐liwoŠ udzielania zamˇwie˝ w trybie aukcji elektronicznej, je┐eli przedmiotem zamˇwienia publicznego s▒ dostawy powszechnie dostŕpne o ustalonych standardach jakoÂciowych. Pod pojŕciem tym rozumie siŕ dostawy typowe w danej bran┐y, np. dostawy gotowych wyrobˇw katalogowych o ma│ym stopniu z│o┐onoÂci, produktˇw spo┐ywczych rˇ┐nego asortymentu, materia│ˇw biurowych, powszechnie stosowanych lekˇw itp., je┐eli s▒ one Âwiadczone przez wiŕkszoŠ podmiotˇw z bran┐y. Ustawodawca umo┐liwi│ przeprowadzanie postŕpowania o udzielenie zamˇwienia publicznego w trybie aukcji elektronicznej w odniesieniu do zamˇwie˝ publicznych o wartoÂci poni┐ej 60.000 EURO.
 

Przytoczone przepisy statuuj▒ aukcjŕ elektroniczn▒ jako tryb udzielenia zamˇwienia publicznego, ktˇrego zastosowanie napotyka szereg ogranicze˝, co w prze│o┐eniu na praktykŕ oznacza, i┐ aukcja elektroniczna stosowana jest niezwykle rzadko. Cz੠wspomnianych ogranicze˝ mo┐e zostaŠ wyeliminowanych przez projektowan▒ ustawŕ o zmianie ustawy Prawo zamˇwie˝ publicznych. Projekt ten dotychczasow▒ aukcjŕ elektroniczn▒, jako samodzielny tryb udzielenia zamˇwienia publicznego, nazywa licytacj▒. Obok licytacji wprowadza aukcjŕ elektroniczn▒ jako mo┐liwy do wykorzystania przez zamawiaj▒cych etap (tzw. dogrywka) postŕpowania o udzielenie zamˇwienia publicznego w przypadku przetargu nieograniczonego, ograniczonego oraz negocjacji z og│oszeniem. Taka regulacja z pewnoÂci▒ przyczyni siŕ do czŕstszego wykorzystania aukcji elektronicznej. Rˇwnie┐ dlatego, i┐ w dogrywce kryteriami oceny ofert mog▒ byŠ kryteria okreÂlone w specyfikacji istotnych warunkˇw zamˇwienia, umo┐liwiaj▒ce automatyczn▒ ocenŕ oferty, a wiŕc rˇwnie┐ inne ni┐ cena kryteria. Krytycznie nale┐y odnieŠ siŕ do pozostawienia (zmiana polega│a na zmianie nazwy z „aukcji elektronicznej” na „licytacjŕ”) w projekcie ustawy szeregu ogranicze˝ (np. zawŕ┐enie zastosowania wy│▒cznie do dostaw powszechnie dostŕpnych, poni┐ej 60.000 EURO, z jedynym kryterium oceny ofert tj. cen▒) dotycz▒cych instytucji licytacji – jako samodzielnego trybu udzielenia zamˇwienia publicznego, ktˇre pozostawi▒ ten tryb niezwykle rzadko wykorzystywanym. Taka regulacja wydaje siŕ byŠ zbyt zachowawcza i ponownie pozostaje w „defensywie” w stosunku do nowych dyrektyw oraz mo┐liwoÂci technicznych, ju┐ standardowych, jakie daj▒ nowoczesne systemy teleinformatyczne.
 

Prawo zamˇwie˝ publicznych dopuszcza komunikacjŕ miŕdzy zamawiaj▒cymi a wykonawcami droga elektroniczn▒. Zagadnienie to reguluj▒ art. 27 i 28 ustawy. Co prawda, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy, postŕpowanie o udzielenie zamˇwienia publicznego prowadzi siŕ w formie pisemnej, niemniej jednak sama ustawa wprowadza w tym wzglŕdzie wyj▒tki. W przypadku zamˇwie˝ publicznych powy┐ej 60.000 EURO wszelkie oÂwiadczenia sk│adane drog▒ elektroniczn▒ powinny zostaŠ potwierdzone pisemnie, natomiast w odniesieniu do zamˇwie˝ publicznych, ktˇrych wartoŠ nie przekracza 60.000 EURO sam zamawiaj▒cy decyduje o wyborze sposobu komunikacji np. decyduj▒c siŕ na drogŕ elektroniczn▒.
 

Projektowana ustawa o zmianie ustawy Prawo zamˇwie˝ publicznych zmienia dotychczasowy stan prawny w ten sposˇb, i┐ zamawiaj▒cy decyduje o wyborze sposobu komunikacji niezale┐nie od wartoÂci zamˇwienia publicznego, z tym jednak zastrze┐eniem, i┐ zawsze dopuszczalna jest forma pisemna. Projektowana regulacja zgodna jest z tzw. now▒ dyrektyw▒ dotycz▒c▒ zamˇwie˝ publicznych. Niemniej jednak fakt, i┐ ustawa przewiduje (z pewnymi wyj▒tkami) formŕ pisemn▒ jako zawsze dopuszczaln▒ powoduje, i┐ komunikacja drog▒ elektroniczn▒, tak samo jak aukcja elektroniczna, dopiero z czasem mo┐e staŠ siŕ podstawow▒ jej form▒.
 

Kolejnym rozwi▒zaniem wykorzystuj▒cym narzŕdzia elektroniczne maj▒cym lub mog▒cym mieŠ wp│yw na przeciwdzia│anie zjawiskom korupcyjnym jest instytucja og│osze˝ o zamˇwieniach publicznych. Og│oszenia o zamˇwieniach publicznych, je┐eli wartoŠ zamˇwienia przekracza 60.000 EURO przekazuje siŕ do Urzŕdu Zamˇwie˝ Publicznych celem publikacji w Biuletynie Zamˇwie˝ Publicznych (powy┐ej 130.000 EURO dla dostaw i us│ug, a 5.000.000 EURO dla robˇt budowlanych og│oszenia przekazuje siŕ rˇwnie┐ do Urzŕdu Oficjalnych Publikacji Wspˇlnot Europejskich). Jednym ze sposobˇw przekazywania og│osze˝ jest droga elektroniczna, a w przypadku przekazywania og│oszenia do publikacji w Biuletynie Zamˇwie˝ Publicznych jest ni▒ interaktywny formularz umieszczony na stronie internetowej UZP. W odniesieniu do zamˇwie˝ o wartoÂci poni┐ej 60.000 EURO zamawiaj▒cy s▒ obowi▒zani do publikacji og│osze˝ w miejscu publicznie dostŕpnym w swojej siedzibie oraz na w│asnej stronie internetowej, o ile tak▒ stronŕ posiadaj▒. To co zwraca uwagŕ, to fakt, i┐ og│oszenia o zamˇwieniach publicznych poni┐ej wspomnianego progu 60.000 EURO nie trafiaj▒ do szerszego grona odbiorcˇw, co niew▒tpliwie sprzyja zjawiskom korupcyjnym. Regulacji tej, co do zasady, nie zmienia projektowana nowelizacja ustawy. Projekt wprowadza jedynie mo┐liwoŠ opublikowania w Biuletynie Zamˇwie˝ Publicznych, na wniosek zamawiaj▒cego, w uzasadnionych przypadkach og│osze˝ o zamˇwieniach, ktˇrych wartoŠ nie przekracza 60.000 EURO. Regulacja powy┐sza jest dalece niewystarczaj▒ca i zas│uguje na krytykŕ. Ju┐ na etapie projektowania ustawy Prawo zamˇwie˝ publicznych postulowano, w tym czyni│ to autor niniejszej ekspertyzy, objŕcie obowi▒zkiem publikacji w Biuletynie Zamˇwie˝ Publicznych wszystkich og│osze˝ o zamˇwieniach publicznych bez wzglŕdu na ich wartoŠ. Wydaje siŕ, i┐ do postulatu powy┐szego nale┐y pilnie powrˇciŠ, a nawet pokusiŠ siŕ o rozwa┐enie objŕcia obowi▒zkiem publikacji wszystkich zamˇwie˝ (w tym rˇwnie┐ tych ktˇre ze wzglŕdu na wartoŠ poni┐ej 6.000 EURO nie s▒ kwalifikowane jako zamˇwienia publiczne). Docelowo nale┐y tak┐e rozwa┐yŠ objŕcie takim obowi▒zkiem informacji o zamiarze udzielenia zamˇwie˝, w tym niepublicznych, bez wzglŕdu na ich wartoŠ. Kto bowiem lepiej skontrolowa│by dopuszczalnoŠ udzielenia zamˇwienia np. w trybie zamˇwienia z wolnej rŕki ni┐ inni wykonawcy. Poza tym sam fakt opublikowania zamiaru udzielenia zamˇwienia z wolnej rŕki dzia│a│by prewencyjnie. Co wiŕcej, zasadnym (i mo┐liwym do przeprowadzenia od strony technicznej) wydaje siŕ stworzenie mo┐liwoÂci zastosowania przez Urz▒d Zamˇwie˝ Publicznych takiego narzŕdzia elektronicznego, ktˇre pozwala│oby zainteresowanym wykonawcom uzyskiwaŠ informacje na temat og│osze˝ o zamˇwieniach (w tym o zamˇwieniach niepublicznych) wed│ug zdefiniowanego kryterium, np. wykonawcom operuj▒cym w obszarze robˇt budowlanych o og│oszeniach na roboty budowlane. Co najwa┐niejsze zainteresowani wykonawcy mieliby dostŕp do wszystkich og│osze˝ gromadzonych w jednym miejscu. Wydaje siŕ, i┐ wyposa┐enie w tak▒ wiedzŕ zainteresowanych wykonawcˇw poprawi│oby przejrzystoŠ systemu i tym samym przyczyni│o siŕ do zmniejszenia zjawisk korupcyjnych.
 

Projektowana ustawa o zmianie ustawy Prawo zamˇwie˝ publicznych oprˇcz wy┐ej opisanych modyfikacji istniej▒cych ju┐ instytucji wprowadza nowe, ktˇre, jak siŕ wydaje, mog▒ przyczyniŠ siŕ do zmniejszenia zjawisk korupcyjnych. Do rozwi▒za˝ tych nale┐y projektowany nowy tryb udzielania zamˇwie˝ – dynamiczny system zakupˇw oraz rozwi▒zanie polegaj▒ce na wprowadzeniu mo┐liwoÂci publikacji specyfikacji istotnych warunkˇw zamˇwienia na stronie internetowej zamawiaj▒cego.
 

Dynamiczny system zakupˇw jest to ograniczony w czasie elektroniczny proces udzielania zamˇwie˝ publicznych, ktˇrych przedmiotem s▒ dostawy powszechnie dostŕpne nabywane na podstawie umowy sprzeda┐y lub us│ugi powszechnie dostŕpne. Zamiar wprowadzenia tej instytucji nale┐y oceniŠ pozytywnie.
 

Podobnie nale┐y odnieŠ siŕ do mo┐liwoÂci publikacji specyfikacji istotnych warunkˇw zamˇwienia na stronie internetowej zamawiaj▒cego. Aczkolwiek nale┐a│oby potraktowaŠ j▒ jako dopiero pierwszy krok w kierunku zapewnienia systemowi zamˇwie˝ publicznych odpowiedniej przejrzystoÂci. Jedn▒ z zasad systemu zamˇwie˝ publicznych jest jawnoŠ, co oznacza dostŕp ka┐dego do dokumentacji postŕpowania o udzielenie zamˇwienia publicznego. Wsparcie tego rozwi▒zania stosownym narzŕdziem elektronicznym, pozwalaj▒cym na udostŕpnianie dokumentacji za pomoc▒ Internetu, niew▒tpliwie przyczyni│oby siŕ do realizacji wspomnianej zasady w wiŕkszym stopniu, a co za tym idzie zapewne mia│oby wp│yw na zmniejszenie zjawisk korupcyjnych.
 

Wprowadzenie wy┐ej opisanych narzŕdzi elektronicznych, w szczegˇlnoÂci wprowadzenie obowi▒zkˇw publikowania informacji o zamiarze udzielenia zamˇwienia bez wzglŕdu na jego wartoŠ, udostŕpniania przez Urz▒d Zamˇwie˝ Publicznych odpowiednio przetworzonych informacji na temat zamˇwie˝ zainteresowanym wykonawcom, wprowadzenie obowi▒zku publikowania dokumentacji z postŕpowa˝, a tak┐e wprowadzenie rozwi▒za˝ pozwalaj▒cych na szersze wykorzystanie aukcji elektronicznej, czy te┐ projektowanych przepisˇw dotycz▒cych centralnych zamawiaj▒cych, mog│oby w konsekwencji doprowadziŠ do powstania elektronicznej publicznej platformy przetargowej. Ta ostania by│aby miejscem, w ktˇrym mo┐na by uzyskaŠ wiedzŕ na temat og│osze˝ o zamˇwieniach, przeprowadzonych postŕpowaniach i dokumentacji, czy wreszcie miejscem, w ktˇrym by│yby dostŕpne, zarˇwno dla zamawiaj▒cych, jak i wykonawcˇw, narzŕdzia elektroniczne pozwalaj▒ce na kontraktowanie (np. aukcja elektroniczna, katalogi elektroniczne).
 
Piotr WiÂniewski
ekspert Instytutu Zamˇwie˝ Publicznych
 
Dalsze informacje...

2006-02-01 Instytut Zamˇwie˝ Publicznych
Powrˇt


   Patronat




 
   Partnerzy serwisu
 
   Pomˇ┐ nam tworzyŠ
   serwis oznaczenie-ce.pl

oce˝ serwis i jego
   narzŕdzia
podpowiedz co nale┐y
   zmieniŠ, a co warto
   kontynuowaŠ

Wpisz swoje uwagi
i przeÂlij je do nas
Twˇj e-mail:
 
 
 
Promujemy:
www.na-mazurach.pl - czarter jachtˇw na Mazurach, mazurska prognoza pogody, Mazury - przewodnik, mapa Mazur
www.karta-rabatowa.pl - »eglarska Karta Rabatowa: czarter jachtˇw na Mazurach, czarter jachtˇw morskich, rejsy morskie, szkolenia ┐eglarskie